Fréttir

Ísland með mestan tekjujöfnuð – en jöfnuðurinn kemur ekki af sjálfu sér

By nóvember 20, 2026No Comments

Ísland mælist með mestan tekjujöfnuð í alþjóðlegum samanburði samkvæmt nýjum tölum Hagstofu Íslands. Niðurstöðurnar undirstrika mikilvægi öflugs velferðarkerfis og félagslegs stuðnings við að draga úr ójöfnuði í samfélaginu.

Samkvæmt upplýsingum sem BHM birti í dag, 20. nóvember, mældist tekjujöfnuður á Íslandi meiri árið 2025 en á öðrum Norðurlöndum og í þeim Evrópulöndum sem samanburðurinn nær til.

Tekjujöfnuður er mældur með svokölluðum Gini-stuðli. Því lægri sem stuðullinn er, þeim mun jafnari er tekjudreifingin. Á Íslandi mældist hann 22,4 árið 2025, samanborið við 28,2 í Danmörku, 28,6 í Svíþjóð og 29,2 að meðaltali innan Evrópusambandsins.

Nýjustu tölur fyrir Ísland, frá árinu 2026, sýna lítillega aukinn tekjuójöfnuð, en breytingin er innan tölfræðilegra skekkjumarka.

Velferðarkerfið skiptir sköpum

Athygli vekur að þegar félagsleg aðstoð er undanskilin útreikningunum eykst mældur tekjuójöfnuður á Íslandi. Það sýnir hversu mikilvægu hlutverki félagslegar greiðslur og stuðningskerfi gegna við að jafna lífskjör.

Frá sjónarhóli félagsráðgjafar eru þetta mikilvægar niðurstöður. Félagsráðgjafar starfa daglega með einstaklingum og fjölskyldum sem glíma við fjárhagslega erfiðleika, félagslega óvissu og hindranir í aðgengi að þjónustu og réttindum.

Góður tekjujöfnuður þýðir þó ekki að fátækt eða félagslegur ójöfnuður sé ekki til staðar. Að baki hagstæðum meðaltölum geta verið fjölskyldur sem eiga erfitt með að ná endum saman, börn sem búa við skert tækifæri og einstaklingar sem falla á milli þjónustukerfa.

Félagslegt réttlæti krefst stöðugrar vinnu

Félagsráðgjafafélag Íslands leggur áherslu á að öflugt velferðarkerfi sé ein mikilvægasta forsenda félagslegs réttlætis. Aðgengi að félagslegum stuðningi, heilbrigðisþjónustu, menntun og öruggu húsnæði skiptir miklu máli fyrir lífsgæði og tækifæri fólks.

Niðurstöðurnar eru ánægjulegar en jafnframt áminning um að árangur í tekjujöfnuði er ekki sjálfgefinn og mikilvægt er að standa vörð um þá samfélagslegu innviði sem stuðla að honum.

Það á ekki síst við þegar ákvarðanir eru teknar um hagræðingu, niðurskurð og breytingar á velferðarþjónustu.

Jöfnuður mælist í tölum – en raunverulegt félagslegt réttlæti birtist í lífskjörum og tækifærum fólks.

Heimild: BHM og Hagstofa Íslands, 20. nóvember 2026.