Langflestir félagsráðgjafar hafa orðið fyrir einhvers konar ofbeldi í starfi, samkvæmt könnun sem gerð var meðal stéttarinnar. Dæmi eru um að setið sé um heimili þeirra og að börn þeirra verði fyrir hótunum.
Niðurstöður könnunar sem siðanefnd FÍ lét gera voru kynntar á Félagsráðgjafaþinginu. Þær sýna að 86 % félagsráðgjafa hafa orðið fyrir munnlegu ofbeldi í starfi og sama hlutfall fyrir ógnandi framkomu. Þá greindu 43 % frá því að hafa fengið hótanir um líkamlegt ofbeldi og 31 % hafa fengið hótanir gegn heimili eða fjölskyldu, 12 % greindu frá því að hafa orðið fyrir líkamlegu ofbeldi en aðeins 6,6 % segjast aldrei hafa orðið fyrir nokkru ofbeldi í starfi. Þau sem beita ofbeldi eru í 74 % tilfella skjólstæðingar, 17 % tilfella aðstandendur og aðrir eru samstarfsfélagar, yfirmenn eða aðrir.
Spurningalisti var sendur á um 500 félagsráðgjafa og svöruðu um 30%. Rúm 70 % þeirra sem svöruðu eru með tíu ára starfsreynslu eða meira. Um 20% svarenda höfðu starfað í eitt til fimm ár og um 10 % í sex til tíu ár.
Siðanefnd Félagsráðgjafafélagsins lýsti seint á síðasta ári yfir miklum áhyggjum vegna aukins ofbeldis, hótana, niðrandi ummæla og annarrar óviðunandi framkomu sem félagsráðgjafar verða fyrir í starfi sínu. Siðanefndin sendi út könnun á alla félagsmenn í lok nóvember þar sem lagðar voru fyrir félagsráðgjafa þrettán spurningar um reynslu þeirra af ofbeldi í starfi og viðbrögð vinnuveitenda við því.
Í kynningu á niðurstöðum voru birtar ýmsar tilvitnanir sem bárust í opnum spurningum sem fylgdu könnuninni. Þar kom fram ákall um skýrara verklag, eftirfylgni og stuðning og ítrekað bent á að ekki væri sama virðing borin fyrir félagsráðgjöfum í starfi og til dæmis lögreglu. Skýrar vísbendingar eru um að félagsráðgjafar og jafnvel fjölskyldur þeirra, verði fyrir ofbeldi, áreitni og hótunum starfs þeirra vegna. Um 75 % mála eru ekki tilkynnt til lögreglu sem gæti tengst því félagsráðgjafar þurfa sjálfir að leggja fram kærur um ofbeldi.
Í opnum svörum félagsráðgjafa í könnuninni kom ítrekað fram að þau hefðu mörg verulegar áhyggjur af áreiti og hótunum gagnvart fjölskyldu þeirra og börnum og í mörgum tilfellum hafa félagsráðgjafar þurft að grípa til ráðstafana vegna þessa eins og að banna börnum sínum að ganga ein heim eða vera ein heima, að opna ekki fyrir ókunnugum. Þá eru dæmi um að settar hafi verið krækjur á síma barnanna þannig að ef þau hringja í lögreglu bregðist hún strax við.
„Við höfum gríðarlegar áhyggjur af því hversu oft er verið að hóta fjölskyldumeðlimum og börnum. Þannig að félagsráðgjafar þurfa að gera ákveðnar varúðarráðstafanir vegna sinna eigin barna,“ segir Thelma Eyfjörð Jónsdóttir félagsráðgjafi og fulltrúi í siðanefnd Félagsráðgjafafélagsins.
Hún segir skilaboð þeirra félagsráðgjafa sem svöruðu mjög skýr um að viðbrögð séu samræmd innan allra stofnana og sveitarfélaga, að líkamlegt ofbeldi, umsátur eða áreitni gagnvart félagsráðgjafa eða fjölskyldu hans verði kærð undantekningalaust og að hann þurfi ekki að gera það í sínu nafni.
Steinunn Bergmann, formaður FÍ, segir það því miður ekki nýtt að félagsráðgjafar verði fyrir ofbeldi eða ógnunum í starfi. „Þetta eru sláandi niðurstöður en koma ekki endilega á óvart “ segir Steinunn, ofbeldi hefur alltaf verið þekkt og við höfum séð, í löndunum sem við erum í samstarfi við eins og í Noregi, að félagsráðgjafar hafa hreinlega verið myrtir við sín störf,“ segir hún. Erfitt starfsumhverfið auki líkur á kulnun og veikindum í stéttinni. Það sé mjög brýnt að yfirvöld stuðli að því að bæta vinnuumhverfi félagsráðgjafa og tryggja öryggi þeirra.„Því að ef að við gerum ekki neitt þá er hættan sú að fólk bara gefist upp á störfunum og við missum út hæft starfsfólk úr fagstéttinni, það viljum við alls ekki sjá gerast,“ segir Steinunn.
