Félagsráðgjafafélag Íslands fagnar ákvörðun Háskólans á Akureyri um að hefja þriggja ára bakkalárnám í áfengis- og vímuefnaráðgjöf haustið 2027. Félagið leggur jafnframt áherslu á mikilvægi sérþekkingar félagsráðgjafa í þjónustu við fólk með vímuefnavanda og hvetur til markviss samstarfs við félagsráðgjafadeild Háskóla Íslands við þróun námsins.
Námið verður 180 ECTS-einingar og kennt við Hjúkrunarfræðideild Háskólans á Akureyri. Stefnt er að því að 15 nemendur hefji nám fyrsta árið. Kennslan verður að mestu í fjarnámi með staðlotum og klínísku vettvangsnámi. Áhersla verður lögð á klíníska þekkingu, gagnreyndar aðferðir, rannsóknarlæsi, fagmennsku og þverfaglega samvinnu.
Áslaug Ásgeirsdóttir, rektor Háskólans á Akureyri, segir í viðtali við RÚV 15. október að lengi hafi verið þörf fyrir slíka námsleið.
„Við ætlum að bjóða upp á grunnnám í áfengis- og vímuefnaráðgjöf sem er löngu orðið þörf fyrir í íslensku samfélagi,“ segir Áslaug.
Sérþekking félagsráðgjafa mikilvæg í heildstæðri þjónustu
Áfengis- og vímuefnaraskanir hafa ekki eingöngu áhrif á líkamlega og andlega heilsu heldur geta einnig haft víðtækar félagslegar afleiðingar, meðal annars fyrir fjölskyldutengsl, atvinnuþátttöku, fjárhag, húsnæðisöryggi og samfélagslega þátttöku.
Félagsráðgjafar starfa með þessum þjónustuhópi á fjölbreyttum vettvangi, meðal annars innan félagsþjónustu sveitarfélaga, heilbrigðisstofnana, meðferðar- og endurhæfingarúrræða og þjónustu við fólk sem býr við heimilisleysi.
Sérþekking félagsráðgjafa á félagslegum áhættuþáttum, fjölskyldukerfum, réttindum, velferðarþjónustu og samfélagslegri þátttöku er mikilvægur þáttur í heildrænni þjónustu. Félagsráðgjafar vinna með einstaklingum og fjölskyldum þeirra, stuðla að samhæfingu þjónustu og styðja fólk við að nýta réttindi sín og byggja upp félagslegan stöðugleika.
Þessi þekking, samhliða klínískri sérþekkingu annarra heilbrigðisstétta, getur stuðlað að árangursríkari meðferð, endurhæfingu og betri langtímaárangri.
FÍ hvetur til samstarfs háskólanna
Félagsráðgjafafélag Íslands telur æskilegt að þróað verði markvisst samstarf milli Háskólans á Akureyri og félagsráðgjafadeildar Háskóla Íslands, meðal annars á sviði kennslu, rannsókna og þverfaglegrar þjálfunar nemenda.
Slíkt samstarf myndi styrkja tengsl félagslegrar og klínískrar þekkingar og endurspegla betur þá samþættu þjónustu sem einstaklingar með vímuefnavanda og fjölskyldur þeirra þurfa á að halda.
Markmiðið er að ný námsleið verði ekki aðeins mikilvæg viðbót við íslenska háskólamenntun heldur stuðli einnig að heildstæðari, einstaklingsmiðaðri og þverfaglegri þjónustu um allt land.
Höfundur: María Björk Ingvadóttir, framkvæmdastjóri FÍ
Heimildir: Háskólinn á Akureyri, 14. október 2026, og RÚV, 15. október 2026.
